| Μπορούν τα βιολογικά να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου; Φυτοφάρμακα σε αίμα και ούρα στο 90% των Αμερικανών |
| Thursday, 02 April 2026 14:51 |
 Μπορούν τα βιολογικά να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου;
Φυτοφάρμακα σε αίμα και ούρα στο 90% των Αμερικανών
Δέσποινα Μαρσέλου / Διαιτολόγος Στο παρελθόν υπήρξα κι εγώ αρκετά αυστηρή με την επιλογή βιολογικών προϊόντων ως διαιτολόγος-διατροφολόγος με εξειδίκευση στα αυτοάνοσα και την φλεγμονή και μετεκπαίδευση στη φυτοφαγία, τόσο ως σύσταση στους ασθενείς, όσο και στην οικογένειά μου. Πολλοί, μάλιστα, δυσανασχετούσαν –κι εγώ μαζί κάποιες φορές- λόγω της αυξημένης τιμής τους, και προσπαθούσαμε μαζί να βρούμε μια μέση λύση: ποια τρόφιμα είναι λιγότερο ασφαλή και θα ήταν προτιμότερο να τα αγόραζαν βιολογικά και ποια «περνούν» του τεστ των συμβατικών. Μην παρεξηγηθώ, ακόμη προτιμώ βιολογικά τρόφιμα, ωστόσο με το χέρι στην καρδιά και στις έρευνες, τα πράγματα δεν (χρειάζεται να) είναι τόσο αυστηρά, αν η διατροφή είναι ισορροπημένη. Ας δούμε, λοιπόν, τι ακριβώς ισχύει.
Έκθεση σε φυτοφάρμακα και βλάβες στο DNA
Σε μια ανασκόπηση που ενημερώνει τα δεδομένα σχετικά με την έκθεση των ανθρώπων και την τοξικότητα των φυτοφαρμάκων, η υπάρχουσα βιβλιογραφία που συνδέει την έκθεση σε φυτοφάρμακα με τον καρκίνο θεωρείται τόσο εκτεταμένη που ο ρόλος των φυτοφαρμάκων στην ανάπτυξη καρκίνου «δεν μπορεί να αμφισβητηθεί». Ωστόσο, τα περισσότερα στοιχεία για τη βλάβη του DNA από φυτοφάρμακα προέρχονται από επαγγελματική έκθεση, δηλαδή μεταξύ αγροτών, εργαζομένων στα χωράφια ή στη βιομηχανία φυτοφαρμάκων, ή ατόμων που ζουν σε περιοχές με υψηλή ψεκαστική δραστηριότητα.
Υπάρχουν ενδείξεις που συνδέουν την μη επαγγελματική έκθεση σε φυτοφάρμακα με βλάβες στο DNA -σε αυτή την περίπτωση, μεμονωμένες και διπλές ρήξεις DNA στα σπερματοζωάρια ανδρών με υψηλότερα επίπεδα φυτοφαρμάκων στον οργανισμό τους- αλλά αυτά τα δεδομένα προέρχονται από την Κίνα, όπου οι μέσες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων είναι έως τέσσερις φορές υψηλότερες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο τα φυτοφάρμακα θα μπορούσαν να διευκολύνουν την ανάπτυξη όγκων είναι μέσω αρνητικών επιδράσεων στην αντι-καρκινική ανοσία. Τα φυσικά φονικά κύτταρα (NK) αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας των λευκών αιμοσφαιρίων απέναντι στα καρκινικά κύτταρα και τα κύτταρα μολυσμένα από ιούς.
Τα φυτοφάρμακα έχουν δείξει ότι επηρεάζουν αρνητικά αυτά τα κύτταρα, μειώνοντας την ικανότητά τους να καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα. Για παράδειγμα, αν βάλεις NK κύτταρα σε ένα πιάτο με ανθρώπινα λευχαιμικά κύτταρα χωρίς φυτοφάρμακα, τα φυσικά φονικά κύτταρα μπορούν να εξαλείψουν πάνω από τα μισά καρκινικά κύτταρα.
Αλλά αν ρίξεις μια μικρή ποσότητα φυτοφαρμάκου, τα NK κύτταρα αδρανοποιούνται τόσο πολύ που ο καρκίνος υπερισχύει. Ωστόσο κι εδώ, έχει για μια ακόμη φορά σημασία η δόση. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εν προκειμένω τα μέγιστα επίπεδα που βρέθηκαν σε ανθρώπους που ψέκαζαν ενεργά φυτοφάρμακα.
Τι συμβαίνει με τα υπολειμματικά φυτοφάρμακα που μένουν σε συμβατικά προϊόντα; Αξίζει να επιλέγουμε βιολογικά για την πρόληψη του καρκίνου;
Τα φυτοφάρμακα ανιχνεύονται στο αίμα και στα ούρα περισσότερων από το 90% του πληθυσμού των ΗΠΑ, ανεξαρτήτως εργασίας ή τόπου διαμονής. Γνωρίζουμε ότι προέρχονται από τη διατροφή μας, επειδή σε μελέτες όπου οι άνθρωποι αλλάζουν κατανάλωση μεταξύ συμβατικών και βιολογικών τροφών, οι συγκεντρώσεις μεταβολιτών φυτοφαρμάκων στα ούρα αλλάζουν σαν να ανάβει και σβήνει ένα φως. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα φυτοφάρμακα μας βλάπτουν.
Οι επιπτώσεις στην υγεία από την κατανάλωση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε συμβατικά τρόφιμα παραμένουν άγνωστες, αλλά μια πρόσφατη μελέτη βρήκε ότι όσοι δήλωσαν υψηλότερη συχνότητα κατανάλωσης βιολογικών τροφίμων είχαν περίπου 25% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου.
Η μελέτη ήταν η πρώτη που αξιολόγησε τη σύνδεση μεταξύ συχνότητας κατανάλωσης βιολογικών και κινδύνου καρκίνου, ελέγχοντας παράλληλα πολλούς άλλους παράγοντες. Ακόμα και αφού οι ερευνητές έλεγξαν αν οι καταναλωτές βιολογικών είναι νεότεροι ή όχι, βρέθηκε σημαντικά χαμηλότερος κίνδυνος.
Επιπλέον, ελέγχθηκαν κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, δείκτης μάζας σώματος, φυσική δραστηριότητα, κατανάλωση κρέατος και κάπνισμα, αλλά και πάλι ο κίνδυνος καρκίνου ήταν χαμηλότερος στους καταναλωτές βιολογικών.
Ωστόσο, μια μεγαλύτερη προηγούμενη μελέτη βρήκε ελάχιστες ενδείξεις για μείωση της εμφάνισης καρκίνων γενικά, εκτός ίσως από ένα είδος καρκίνου του αίματος, το μη-Hodgkin λέμφωμα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν υπάρχει διαφορά στον συνολικό καρκίνο μεταξύ όσων δεν επιλέγουν ποτέ βιολογικά και όσων τα προτιμούν συνήθως ή πάντα.
Η μόνη σημαντική διαφορά ήταν χαμηλότερος κίνδυνος μη-Hodgkin λεμφώματος και αυξημένος κίνδυνος καρκίνου του μαστού. Δεν ξέρουμε, όμως, αν οι γυναίκες που επιλέγουν βιολογικά εξετάζονται πιο συχνά για καρκίνο μαστού, εξηγώντας το υψηλότερο ποσοστό διάγνωσης.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η θνησιμότητα από οποιαδήποτε αιτία. Υψηλά επίπεδα στο αίμα ενός φυτοφαρμάκου γνωστού ως βήτα-εξαχλωροκυκλοεξάνιο σχετίζονται με μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Παλαιότερη μελέτη έδειξε ότι το μητρικό γάλα μιας χορτοφάγου μητέρας είχε λιγότερο βήτα-εξαχλωροκυκλοεξάνιο από τη γάλακτος της μη-χορτοφάγου αδερφής της. Αυτό δεν εκπλήσσει, αφού αυτά τα χλωριωμένα φυτοφάρμακα είναι λιποδιαλυτά και συσσωρεύονται κυρίως σε ζωικά προϊόντα.
Μια πιο πρόσφατη μελέτη εξέτασε πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs) και βρήκε ότι συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας. Αξίζει, ωστόσο, να πούμε ότι τα τοξικά βρέθηκαν κυρίως σε αυγά, γαλακτοκομικά και ζωικά λίπη, οπότε όπως ήταν αναμενόμενο, όσοι δεν κατανάλωναν ζωικά είχαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα PCBs στο αίμα, αλλά όχι χαμηλότερα επίπεδα βήτα-εξαχλωροκυκλοεξανίου.
Αν ανησυχείτε, λοιπόν, για τις αρνητικές επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να μειώσετε τα ζωικά προϊόντα. Όσον αφορά φρούτα και λαχανικά, τα οφέλη από την κατανάλωση συμβατικά καλλιεργημένων προϊόντων πιθανόν υπερτερούν των πιθανών κινδύνων από φυτοφάρμακα.
Η ανησυχία για φυτοφάρμακα, λοιπόν, δεν πρέπει να μας αποτρέπει από την κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών, που προσφέρουν σημαντικό όφελος στην υγεία. Μην ξεχνάτε ότι όλες οι έρευνες που απαριθμούν τα οφέλη τους γίνονται με φρούτα και λαχανικά συμβατικής καλλιέργειας, ενώ η πιθανή ζημιά από τα φυτοφάρμακα εκτιμάται ότι μειώνει τη διάρκεια ζωής μόλις… λίγα λεπτά, σε σύγκριση με τα οφέλη της διατροφής.
Σου αρέσει το organiclife.gr ; Θα το εκτιμούσαμε εάν μας το έδειχνες με ένα LIKE …
|
